Ngày 06/03/2026, tại trụ sở Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam (MAE) và Bộ Môi trường Nhật Bản (MOEJ) đồng tổ chức cuộc họp kỹ thuật “Các quy định về Nghị định 119/2025/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 06/2022/NĐ-CP) về giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và bảo vệ tầng ô-dôn”, với sự phối hợp thực hiện của Trung tâm Hợp tác Môi trường Hải ngoại Nhật Bản (OECC) và Công ty Cổ phần Tư vấn Năng lượng và Môi trường (VNEEC). Cuộc họp có sự tham dự của các đại biểu tới từ Cục Biến đổi khí hậu, đại diện Bộ Môi trường Nhật Bản, các tổ chức quốc tế, cộng đồng doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam và các đơn vị tư vấn trong lĩnh vực năng lượng – môi trường.
Phát biểu khai mạc cuộc họp, ông Lê Ngọc Tuấn, Phó Cục trưởng Cục Biến đổi khí hậu, nhấn mạnh rằng Nghị định 119/2025/NĐ-CP là văn bản pháp lý then chốt nhằm cụ thể hóa lộ trình giảm nhẹ phát thải khí nhà kính (KNK) và hiện thực hóa các cam kết khí hậu của Chính phủ Việt Nam.
Theo ông Tuấn, Nghị định mới tập trung vào bốn nội dung quan trọng gồm hoàn thiện cơ chế xác định và phân bổ hạn ngạch phát thải khí nhà kính cho các cơ sở thuộc danh mục kiểm kê; hoàn thiện khung pháp lý cho thị trường các-bon, bao gồm trao đổi hạn ngạch và tín chỉ các-bon; bổ sung quy định về thẩm định kết quả giảm phát thải, góp phần nâng cao chất lượng hệ thống đo đạc, báo cáo và thẩm định (MRV); tạo môi trường chính sách ổn định để kết quả giảm phát thải của doanh nghiệp Việt Nam tiệm cận các tiêu chuẩn quốc tế. Ông cũng ghi nhận vai trò tích cực của các doanh nghiệp Nhật Bản trong quá trình chuyển đổi xanh tại Việt Nam, đặc biệt thông qua Sáng kiến Cộng đồng phát thải ròng bằng 0 Châu Á (AZEC).
Hình 1. Ông Lê Ngọc Tuấn, Phó Cục trưởng Cục Biến đổi khí hậu, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phát biểu khai mạc tại cuộc họp
Đại diện phía Nhật Bản, ông Nomoto Takuya, chuyên viên đàm phán cấp cao của Bộ Môi trường Nhật Bản, nhấn mạnh rằng đạt mục tiêu phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) vào năm 2050 là ưu tiên hàng đầu trong chính sách khí hậu toàn cầu. Ông cho rằng việc “trực quan hóa dữ liệu phát thải khí nhà kính trên toàn bộ chuỗi cung ứng” không chỉ nhằm tăng cường minh bạch mà còn giúp nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Đồng thời, ông cũng nhắc lại sáng kiến PaSTI được khởi xướng từ năm 2017 nhằm thúc đẩy minh bạch phát thải tại khu vực châu Á. Hiện có 157 cơ sở có liên kết với Nhật Bản trong tổng số hơn 2.000 cơ sở thuộc diện báo cáo phát thải tại Việt Nam.
Hình 2. Ông Nomoto Takuya, Chuyên viên đàm phán cấp cao, Văn phòng Đàm phán về Biến đổi khí hậu, Vụ Chiến lược quốc tế, Bộ Môi trường Nhật Bản phát biểu khai mạc
Ông Kato Makoto, thành viên Hội đồng của OECC, đã giới thiệu các hoạt động hợp tác trong khuôn khổ PaSTI tại Việt Nam. Theo ông, chương trình tập trung vào ba trụ cột: lồng ghép minh bạch phát thải vào hoạt động của khu vực tư nhân, phát triển thể chế và năng lực hệ thống MRV và tiêu chuẩn hóa báo cáo phát thải để giúp doanh nghiệp tiếp cận các nguồn vốn ESG quốc tế. Ông nhấn mạnh rằng đo đạc và báo cáo phát thải KNK không còn là gánh nặng chi phí mà là “giấy thông hành” để nâng cao giá trị doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Hình 3. Ông Kato Makoto giới thiệu về các hoạt động hợp tác tại Việt Nam trong khuôn khổ PaSTI tại cuộc họp
Ông Lương Quang Huy, Trưởng phòng Quản lý phát thải KNK và bảo vệ tầng ô-dôn, Cục Biến đổi khí hậu, đã cập nhật chi tiết các quy định mới về kiểm kê khí nhà kính. Theo ông Huy, hiện có 2.166 cơ sở thuộc diện bắt buộc thực hiện kiểm kê KNK theo Quyết định 13/2024/QĐ-TTg. Các cơ sở này thuộc 6 lĩnh vực chính: năng lượng, giao thông, xây dựng, công nghiệp, nông lâm nghiệp và chất thải. Tiêu chí xác định bao gồm ngưỡng phát thải từ 3.000 tấn CO₂ tương đương/năm hoặc tiêu thụ năng lượng từ 1.000 TOE trở lên.
Theo đó, doanh nghiệp cần thực hiện ba nghĩa vụ chính là kiểm kê KNK định kỳ theo chu kỳ 2 năm, xây dựng kế hoạch giảm nhẹ phát thải giai đoạn 2026-2030 và báo cáo kết quả giảm nhẹ phát thải hàng năm. Ông Huy cũng cho biết giai đoạn 2025-2026 sẽ thí điểm Hệ thống trao đổi hạn ngạch phát thải (ETS) trong ba ngành phát thải lớn: nhiệt điện, thép và xi măng.
Hình 4. Ông Lương Quang Huy trình bày về cập nhật các quy định về báo cáo kiểm kê KNK bắt buộc và xây dựng kế hoạch giảm nhẹ phát thải KNK
Tại cuộc họp, ông Nguyễn Tiến Hải, Giám đốc Kỹ thuật của VNEEC, đã trình bày chuyên đề “Kiểm kê và xây dựng kế hoạch giảm nhẹ phát thải KNK – Bí kíp để chuẩn bị và tuân thủ”. Bài trình bày của ông nhấn mạnh các mốc thời gian và biểu mẫu quan trọng mà doanh nghiệp cần lưu ý: Kế hoạch giảm nhẹ phát thải (2026-2030) phải nộp trước 31/12/2025, Báo cáo kiểm kê KNK được thực hiện 2 năm/lần và Báo cáo kết quả giảm nhẹ phát thải được thực hiện hàng năm từ 2026.
Ông Hải cũng khuyến nghị doanh nghiệp cần xác định rõ nguồn phát thải theo Scope 1, Scope 2 và Scope 3, áp dụng các công cụ phân tích kinh tế – kỹ thuật như MAC Curve để lựa chọn giải pháp giảm phát thải tối ưu và số hóa hệ thống quản lý dữ liệu phát thải và tích hợp chỉ tiêu giảm phát thải vào KPI của doanh nghiệp. Theo ông, việc chuẩn bị sớm không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ quy định của pháp luật mà còn tạo lợi thế cạnh tranh trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Hình 5. Ông Nguyễn Tiến Hải giới thiệu về kiểm kê và xây dựng kế hoạch giảm nhẹ phát thải KNK tại cuộc họp
Ông Dương Chí Công, Kiểm toán trưởng của Công ty CP Giải pháp Công nghệ Việt Nam (VETS), đã giới thiệu định hướng phát triển Hệ thống báo cáo kiểm kê KNK trực tuyến cấp cơ sở. Hệ thống này cho phép doanh nghiệp nhập dữ liệu hoạt động và tính toán phát thải trực tiếp trên nền tảng, cơ quan quản lý giám sát và phê duyệt báo cáo trực tuyến và chuẩn hóa phương pháp tính toán cho nhiều lĩnh vực như chất thải, thép, xi măng, dệt may và giao thông vận tải. Dự kiến hệ thống sẽ hoàn thiện về kỹ thuật trong năm 2026 và được đưa vào sử dụng chính thức từ đầu năm 2027.
Hình 6. Ông Dương Chí Công trình bày định hướng tương lai về Hệ thống báo cáo kiểm kê trực tuyến tại cuộc họp
Ở phiên thảo luận về tài chính xanh, ông Kobayashi Kunihiko, nghiên cứu viên của OECC, đã phân tích xu hướng phát triển của thị trường tài chính ESG toàn cầu. Ông cho biết các công cụ tài chính nổi bật hiện nay gồm trái phiếu và tín dụng xanh dành cho các dự án môi trường và trái phiếu và khoản vay liên kết bền vững (SLB/SLL), trong đó lãi suất phụ thuộc vào việc doanh nghiệp đạt mục tiêu giảm phát thải. Ông cũng cảnh báo về rủi ro “greenwashing” và nhấn mạnh vai trò của dữ liệu phát thải minh bạch trong việc thu hút vốn xanh.
Hình 7. Ông Kobayashi Kunihiko giới thiệu về các nghiên cứu điển hình về tài chính ESG và biến đổi khí hậu tại khu vực Đông Nam Á
Bà Đặng Thị Hồng Hạnh, Đồng sáng lập và Giám đốc Điều hành của VNEEC, đã chia sẻ về xu hướng tài chính xanh tại Việt Nam. Theo bà Hạnh, Việt Nam cần 21,7-87 tỷ USD để đạt mục tiêu Đóng góp do quốc gia tự quyết định (NDC) 2030, tổng nhu cầu vốn cho lộ trình Net Zero đến năm 2050 có thể lên tới 368 tỷ USD. Các công cụ huy động vốn quan trọng gồm tín dụng xanh từ hệ thống ngân hàng và trái phiếu xanh và các khoản vay liên kết bền vững. Tuy nhiên, thị trường vẫn đối mặt với một số thách thức như sự phân mảnh chính sách, hạn chế về dữ liệu MRV và yêu cầu nâng cấp hạ tầng năng lượng.
Hình 8. Bà Đặng Hồng Hạnh, Đồng sáng lập và Giám đốc Điều hành VNEEC, trình bày về xu hướng tài chính xanh tại Việt Nam
Tại phiên thảo luận, các doanh nghiệp tập trung đặt câu hỏi về việc triển khai thực tế các quy định của Nghị định 119/2025/NĐ-CP và Nghị định 06/2022/NĐ-CP, bao gồm phương pháp phân bổ hạn ngạch phát thải, quy trình báo cáo kiểm kê khí nhà kính và lộ trình vận hành hệ thống báo cáo trực tuyến. Đại diện Cục Biến đổi khí hậu, ông Lương Quang Huy, đã giải đáp các thắc mắc liên quan đến cách tính hạn ngạch phát thải, chu kỳ báo cáo kiểm kê hai năm một lần và tiến độ hoàn thiện hệ thống báo cáo trực tuyến dự kiến đưa vào vận hành từ năm 2027. Các ý kiến cũng đề cập đến quy trình thẩm định báo cáo phát thải và khả năng công nhận tín chỉ các-bon quốc tế trong thị trường các-bon tại Việt Nam.
Hình 9. Ông Lương Quang Huy, Trưởng phòng Quản lý phát thải KNK và bảo vệ tầng ô-dôn, Đại diện Cục Biến đổi khí hậu giải đáp các thắc mắc trong phiên thảo luận
Kết luận cuộc họp, ông Lê Ngọc Tuấn khẳng định Cục Biến đổi khí hậu sẽ tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý và thúc đẩy vận hành hệ thống báo cáo kiểm kê khí nhà kính trực tuyến quốc gia. Ông nhấn mạnh mục tiêu dài hạn là tạo điều kiện để doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào thị trường các-bon trong nước và các cơ chế tín chỉ quốc tế, qua đó tái đầu tư cho đổi mới công nghệ và nâng cao năng lực cạnh tranh bền vững.
Trong thời gian tới, VNEEC sẽ tiếp tục đồng hành cùng các cơ quan quản lý và cộng đồng doanh nghiệp trong việc triển khai kiểm kê khí nhà kính, xây dựng kế hoạch giảm nhẹ phát thải và tiếp cận các cơ chế tài chính xanh, góp phần thúc đẩy quá trình chuyển đổi các-bon thấp và phát triển bền vững tại Việt Nam.
46 views, 46
Tags:
Bài viết liên quan