Việt Nam đã đạt được những bước tiến quan trọng trong việc xây dựng khung pháp lý và thể chế cho thị trường các-bon trong nước nhằm thực hiện mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính (KNK) và đạt phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050. Luật Bảo vệ môi trường năm 2020, cùng với Nghị định số 06/2022/NĐ-CP và Nghị định số 119/2025/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung), đã đặt nền tảng cho việc hình thành Hệ thống trao đổi phát thải và cơ chế sử dụng tín chỉ các-bon để bù trừ phát thải.
Tuy nhiên, thời gian qua vẫn tồn tại một số khoảng trống quan trọng trong quy định pháp luật. Cụ thể, Việt Nam chưa có quy định chi tiết về chuyển giao quốc tế kết quả giảm nhẹ phát thải, chưa ban hành tiêu chuẩn quốc gia về tạo lập tín chỉ các-bon và chưa có khung thống nhất về đo lường, báo cáo và thẩm tra. Trong bối cảnh các quy định toàn cầu về Điều 6 của Thỏa thuận Paris đã được hoàn thiện, việc có một khuôn khổ chuyên biệt để quản lý chuyển giao tín chỉ quốc tế, bảo đảm phù hợp với quy định trong nước và các cam kết quốc tế là rất cấp bách.
Nhằm bổ sung những khoảng trống pháp lý này, ngày 01 tháng 4 năm 2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 112/2026/NĐ-CP về trao đổi quốc tế kết quả giảm nhẹ phát thải KNK và tín chỉ các-bon. Đây là văn bản pháp lý quan trọng để thiết lập hành lang pháp lý giúp Việt Nam hội nhập vào thị trường các-bon toàn cầu.
Nghị định 112/2026/NĐ-CP mang tính đột phá và giải quyết trực tiếp các điểm nghẽn trước đây trong việc trao đổi quốc tế kết quả giảm nhẹ phát thải KNK và tín chỉ các-bon với một số quy định đáng chú ý sau:
- Thể chế hóa các cơ chế Thỏa thuận Paris: Hướng dẫn chi tiết các quy trình, thủ tục thực hiện trao đổi quốc tế kết quả giảm nhẹ và tín chỉ các-bon trong khuôn khổ Thỏa thuận Điều 6.2, Cơ chế Điều 6.4 của Thỏa thuận Paris cũng như các tiêu chuẩn các-bon độc lập.
- Chỉ định cơ quan đầu mối: Bộ Nông nghiệp và Môi trường được Chính phủ giao trọng trách thống nhất quản lý và là cơ quan có thẩm quyền cấp văn bản chấp thuận chuyển giao quốc tế.
- Kiểm soát tỷ lệ chuyển giao quốc tế: Đối với các trường hợp chuyển giao quốc tế có điều chỉnh tương ứng, tỷ lệ chuyển giao tối đa được ấn định là 90% lượng tín chỉ đối với các chương trình, dự án thuộc Danh mục ưu tiên (Danh mục số 01) và 50% đối với các biện pháp thuộc Danh mục khuyến khích (Danh mục số 02).
Trong thời gian qua, Hỗ trợ kỹ thuật “Triển khai Điều 6 của Thỏa thuận Paris và xây dựng tiêu chuẩn bù trừ tín chỉ các-bon” do Chương trình Đối tác Chuyển dịch Năng lượng Đông Nam Á (ETP) tài trợ và Văn phòng Dịch vụ Dự án của Liên Hợp Quốc (UNOPS) quản lý đã cung cấp các phân tích, khuyến nghị và cơ sở kỹ thuật phục vụ quá trình xây dựng Nghị định. Thông qua liên danh tư vấn gồm Công ty Cổ phần Tư vấn Năng lượng và Môi trường (VNEEC), Công ty TNHH Kiến tạo Khí hậu xanh (GreenCIC), Perspectives Climate Group và South Pole, Hỗ trợ kỹ thuật đã tổng hợp kinh nghiệm quốc tế, đánh giá mức độ sẵn sàng của Việt Nam, đồng thời đóng góp ý kiến rà soát kỹ thuật cho dự thảo nhằm cung cấp thông tin để cơ quan quản lý tham khảo hoàn thiện các quy định và định hình khung vận hành thị trường các-bon một cách minh bạch, tin cậy.
Việc ban hành Nghị định 112/2026/NĐ-CP về trao đổi quốc tế kết quả giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và tín chỉ các-bon, có hiệu lực từ ngày 19/5/2026, không chỉ góp phần hoàn thiện hành lang pháp lý cho thị trường các-bon tại Việt Nam mà còn thể hiện sự phối hợp hiệu quả giữa Chính phủ, các tổ chức quốc tế và khu vực tư nhân trong thúc đẩy thực hiện các cam kết khí hậu, đồng thời mở ra cơ hội tiếp cận nguồn tài chính các-bon quốc tế phục vụ mục tiêu Net Zero và phát triển kinh tế – xã hội trong nước.
130 views, 130
Tags:
Bài viết liên quan